تأمین مالی از بازار سرمایه

تأمین مالی از بازار سرمایه

خدمات امین

تأمین مالی از روش‌های مشارکتی، قرضی و فروش دارایی و منافع از حوزه‌های اصلی فعالیت تأمین سرمایه امین است. تأمین سرمایه امین تلاش می‌کند با توجه به ساختار سرمایه، وضعیت عملکرد و سودآوری متقاضی و نیز برنامه‌های آتی شرکت‌ها در مورد بهره‌برداری از طرح‌ها و پروژه‌ها، مناسب‌ترین و کم‌هزینه‌ترین روش تأمین مالی را به متقاضی پیشنهاد دهد.

  • روش‌های مشارکتی
    • _ مشاوره تأسیس شرکت سهامی عام
    • _ مشاوره عرضه در افزایش سرمایه
    • _ تعهدپذیره‌نویسی حق‌تقدم سهام
    • _ مشاوره پذیرش
    • _ اوراق مشارکت
    • _ گواهی سپرده مدت‌دار ویژه سرمایه‌گذاری خاص
    • _ صندوق پروژه
  • روش‌های قرضی و فروش دارایی یا منافع
    • _ مشاوره عرضه انتشار صکوک
    • _ تعهدپذیره‌نویسی و بازارگردانی صکوک

هر کدام از روش‌های بالا در ادامه به‌طور خلاصه توضیح داده می‌شود.

روش های مشارکتی
تأسیس شرکت سهامی عام

تأسیس شرکت سهامی عام و جلب مشارکت عموم مردم در تأمین سرمایه اولیه شرکت، یکی از راهکارهای تأمین مالی طرح‌ها یا راه‌اندازی کسب‌وکار است. اگر تأمین منابع مالی لازم برای راه‌اندازی کسب‌وکار موردنظر از طریق استقراض ممکن نباشد یا توجیه نداشته باشد، می‌توان به تأسیس شرکت سهامی عام بر اساس قوانین و مقررات سازمان بورس و اوراق‌بهادار و پذیره‌نویسی عمومی سهام اندیشید و فرآیند تأسیس شرکت سهامی عام و اخذ مجوز پذیره‌نویسی عمومی سهام انجام شود.

مشاور عرضه سهام ناشی از افزایش سرمایه و تعهد پذیره‌نویسی حق‌تقدم‌های اسـتفاده‌نشده در افزایش سرمایه

افزایش سرمایه از طریق انتشار سهام جدید و جذب منابع مالی جدید یا جلوگیری از خروج منابع داخلی با هدف اجرای طرح‌های توسعه شرکت یا تأمین نقدینگی و افزایش حجم تولید یا افزایش امکان دریافت اعتبار از بانک‌ها، انجام می‌شود. شرکت‌های بورسی که بر اساس ساختار سرمایه آنها، شرایط پروژه موردنظر یا شرایط انتشار اوراق بدهی از جمله عدم‌داشتن وثایق لازم، جریانات نقدی نامناسب و غیره، نمی‌توانند به روش‌های قرضی در بازار سرمایه تأمین مالی کنند، می‌توانند از طریق افزایش سرمایه مبالغ لازم برای کسب‌وکار خود را فراهم کنند. مبالغ حاصل از افزایش سرمایه می‌تواند به اصلاح ساختار مالی شرکت و بهبود ساختار سرمایه از طریق اصلاح ترازنامه یا توسعه کسب‌وکار شرکت کمک کند.

مشاوره پذیرش

شرکت‌ها به‌دلایل متعددی مانند الزام سهامداران عمده، دولت یا نهادهای قانونی، افزایش اعتبار داخلی و بین‌المللی و تقویت برند محصولات، استفاده از تسهیلات اعتباری با وثیقه‌گذاری سهام پذیرفته‌شده در بورس یا تعیین ارزش بازاری سهام شرکت در بورس و غیره، به‌دنبال پذیرش در بورس‌ها هستند. مالکان شرکت‌هایی که دوران بلوغ را سپری کرده‌اند و در مرحله تثبیت عملیات و روند رشد درآمد قرار دارند، اگر از شفافیت مالی مناسب برخوردار باشند، متناسب با سایز و شرایط شرکت موردنظر می‌توانند از طریق پذیرش شرکت در یکی از بازارهای بورس و واگذاری سهام خود به سایر سرمایه‌گذاران، بخشی از سرمایه خود را نقد کنند و فرصت سرمایه‌گذاری در طرح‌های جدید و سودآور را بدست آورند.

اوراق مشارکت

شرکت‌ها به‌منظور تأمین منابع مالی موردنیاز برای راه‌اندازی طرح‌های جدید یا توسعه طرح‌های موجود، درصورتی‌که حداکثر کسری منابع مالی موردنیاز آنها معادل ۵۰ درصد هزینه پروژه (حداقل معادل ۱۰۰ میلیارد ریال) باشد؛ می‌توانند با انتشار اوراق مشارکت و پرداخت سود علی‌الحساب پروژه در مقاطع زمانی سه ماهه و بازپرداخت اصل در پایان دوره (بین ۲ تا ۵ سال)، تأمین مالی کنند.

گواهی سپرده مدت‌دار ویژه سرمایه‌گذاری خاص

گواهی سپرده در مقابل افتتاح سپرده سرمایه‌گذاری با هدف تجهیز منابع مالی برای طرح‌های مشخص جدید سودآور، تولیدی، ساختمانی و خدماتی، توسط بانک منتشر می‌شود. اگر شرکتی شرایط لازم برای انتشار انواع اوراق تأمین مالی مرتبط با بازار سرمایه را نداشته باشد، اما امکان تأمین وثایق را دارد، می‌تواند با انتشار گواهی سپرده مدت‌دار ویژه سرمایه‌گذاری خاص، نیاز مالی خود را مرتفع کند.

صندوق پروژه

تأمین مالی اجرای برخی از پروژه‌ها شامل پروژه‌های راه‌سازی، پروژه‌های نفتی، استخراج و حفاری و سایر پروژه‌های زیرساختی از محل استقراض توجیه‌پذیر نیست. صندوق پروژه ابزار مناسب تأمین مالی برای پروژه‌های بزرگ‌مقیاس به‌دلیل امکان بهره‌مندی از مزایای اقتصادی ناشی از صرفه‌جویی نسبت به مقیاس، است. (هزینه‌های این صندوق از جمله هزینه‌های ارکان در مقایسه با ابزارهای پروژه‌محور دیگر مانند اوراق مشارکت (امین)، اوراق استصناع (ناظر فنی) و گواهی سپرده مدت‌دار (امین) بیشتر است). از طرفی تأمین مالی چنین پروژه‌هایی در ساختار شرکتی نه تنها از طریق استقراض بلکه از طریق جذب سرمایه و مشارکت نیز، فرآیند ساده‌ای نخواهد بود. از این‌رو به‌دلیل ساختار شفاف‌تر صندوق پروژه برای نظارت بر حسن هزینه‌کرد و حسن اجرای پروژه به‌دلیل وجود ارکان نظارتی متعدد شامل متولی، ناظر فنی، حسابرس و هیئت‌مدیره نسبت به ابزارهای مشابه و در نتیجه کاهش ریسک‌های غیرسیستماتیک، این صندوق ابزار مناسبی برای تأمین مالی پروژه‌های با نظارت و اجرای پیچیده است. ساختار صندوق‌های پروژه‌محور علاوه بر ایجاد شخصیت حقوقی مستقلی که به‌صورت متمرکز مدیریت پروژه معین را انجام می‌دهد، امکان جذب مشارکت عمومی و تأمین مالی زمان‌بندی‌شده پروژه را فراهم می‌کند. صندوق پروژه به‌واسطه حسابداری متمرکز و معین هزینه‌‌های ساخت پروژه و برآورد پیشرفت ساخت و ارزش‌افزوده ایجادشده در هر مرحله، نقدشوندگی لازم را از طریق تعیین ارزش روز سرمایه‌گذاری انجام‌شده، برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند و ریسک کسری نقدینگی در دوران ساخت پروژه را برای متقاضی ساخت پوشش می‌دهد.

روش‌های قرضی و فروش دارایی یا منافع
مشاور عرضه انواع صکوک
اوراق اجاره

اوراق اجاره با هدف نقدکردن دارایی‌های ثابت شرکت‌ها به‌منظور هدف تأمین نقدینگی یا تأمین مالی پروژه انتشار می‌یابد. اگر ارزش دارایی‌های ثابتی که در جریان فعالیت شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرند و جریان نقدی برای شرکت ایجاد می‌کنند حداقل معادل ۵۰ میلیارد ریال باشد و هیچ منع‌قانونی برای انتقال مالکیت آنها وجود نداشته باشد؛ شرکت‌ها می‌توانند با فروش این دارایی‌ها به نهاد واسط و اجاره مجدد آن مبالغ مورد نیاز برای خرید دارایی‌های جدید یا تأمین کسری نقدینگی خود را فراهم کنند. اجاره‌بهای مرتبط با دارایی موردنظر مبلغ معینی است که در مقاطع زمانی معین (درحال‌حاضر سه ماهه) پرداخت می‌شود. اصل مبلغ اوراق هم‌زمان با تملک مجدد دارایی در پایان دوره (قبل از اتمام عمر اقتصادی دارایی) پرداخت می‌شود.

اوراق مرابحه

شرکت‌ها به‌منظور خرید مواد اولیه و تأمین سرمایه‌درگردش یا خرید دارایی که منابع مالی موردنیاز آن (حداقل معادل ۱۰ میلیارد ریال) را در اختیار ندارند و در صورتی‌که خرید اقساطی دارایی موردنظر از فروشنده میسر نباشد، با انتشار اوراق مرابحه و انجام عملیات خرید نقدی توسط نهادواسط، می‌توانند در قالب خرید اقساطی از نهادواسط نیاز خود را برآورده کنند. مابه‌التفاوت قیمت اقساطی و نقدی دارایی موردنظر در مقاطع زمانی معین (درحال‌حاضر سه ماهه) پرداخت می‌شود. اصل مبلغ اوراق در پایان دوره، اگر اوراق به‌منظور تأمین مواد اولیه منتشر شود حداکثر چهار سال و اگر به‌منظور خرید دارایی ثابت منتشر شود پیش از اتمام عمر اقتصادی دارایی، پرداخت می‌شود.

اوراق سفارش‌ساخت

شرکت‌هایی که قصد انجام پروژه مشخص یا ساخت دارایی معینی (حداقل ارزش معادل ۱۰۰ میلیارد ریال) را دارند و برای این منظور با شرکت‌های پیمانکاری قرارداد ساخت منعقد می‌کنند؛ اگر با معضل کمبود نقدینگی مواجه باشند می‌توانند با انتشار اوراق سفارش ساخت و پرداخت مبلغ قرارداد سفارش ساخت متناسب با پیشرفت ساخت پروژه از محل انتشار اوراق توسط نهاد واسط، ریسک کمبود نقدینگی طی دوره ساخت را پوشش دهند. سود اوراق در قالب مبلغ معین و در مواعد زمانی مشخص متناسب با شرایط بازپرداخت شرکت متقاضی، پرداخت می‌شود. اصل بدهی در انتهای دوره ساخت به صورت یکجا بازپرداخت یا به نوع دیگری از اوراق (اجاره یا مرابحه) تبدیل می‌شود.

اوراق منفعت

اوراق منفعت اوراق‌بهاداری است که حق استفاده از منافع یک دارایی مشخص یا خدمات معین یک شرکت در آینده را به‌ازای مبلغ معینی به دارندگان اوراق منتقل می‌کند. شرکتی که از دارایی‌های بادوام برخوردار است یا خدمات معینی را ارائه‌ می‌دهد، اگر با مشکل کمبود نقدینگی مواجه شود، می‌تواند برای تأمین آن، بخشی از منافع حاصل از دارایی‌های بادوام یا خدمات معین قابل‌ارائه خود را از پیش واگذار کند. ازآنجاکه یافتن شخصی که حاضر باشد به‌ازای مبلغ معینی، استفاده آتی از دارایی معین یا دریافت خدمات مشخص را بپذیرد، تقریباً غیرممکن است، انتشار اوراق منفعت این فرآیند را تسهیل می‌کند.

اوراق رهنی

اعطای تسهیلات رهنی توسط بانک‌ها یا فروش اقساطی کالاهای تولیدی توسط شرکت‌ها در قبال ترهین اسناد مالکیت دارایی موردنظر، به‌رغم ایجاد جریانات نقدی مستمر ناشی از وصول اقساط، بانک یا شرکت را با کسری نقدینگی لازم برای استمرار عملیات موضوع فعالیت بانک یا شرکت مواجه می‌سازد. انتشار اوراق رهنی و واگذاری اسناد دریافتنی دارای پشتوانه وثایق رهنی با نرخ تنزیل معین به نهادواسط و تبدیل به نقد هم‌زمان اسناد دریافتنی پیش از موعد سررسید، فرصت تأمین نقدینگی موردنیاز را فراهم می‌کند.

اوراق خرید دین

شرکت‌هایی که با فروش مدت‌دار محصولات خود به‌دنبال افزایش حجم فروش و به‌تبع آن رشد درآمد هستند، اگر به منابع نقدی کافی دسترسی نداشته باشند با مشکل کسری سرمایه‌درگردش مواجه می‌شوند که کاهش تولید در بلندمدت را به‌دنبال دارد. تنزیل حساب‌های دریافتنی بدون‌وثیقه رهنی اما باکیفیت و دارای حداقل ریسک نکول و واگذاری آنها به نهاد واسط از طریق انتشار اوراق خرید دین، راهکاری است که پیش‌روی شرکت‌ها قرار دارد.

سلف موازی استاندارد

شرکت‌های تولیدی که سرمایه‌درگردش لازم برای انجام فعالیت تولیدی را در اختیار ندارند، می‌توانند با انتشار اوراق سلف موازی استاندارد از طریق پیش‌فروش محصولاتی که در مدت زمان معینی در آینده تولید می‌کنند، سرمایه‌درگردش موردنیاز خود را تأمین کنند. شرکت متعهد می‌شود که در زمان تحویل کالا که از ابتدا تعیین کرده است، کالای موردنظر را به همان قیمت زمان پیش‌فروش، به دارنده اوراق واگذار کند یا معادل قیمت روز تحویل را به‌صورت نقدی بپردازد. با توجه به ریسک نوسان قیمت برای فروشنده و خریدار، اعمال حق‌اختیارهای تبعی بر روی اوراق و تعیین دامنه قیمت به میزان قابل‌توجهی ریسک فروشنده و خریدار را پوشش می‌هد. در این نوع از اوراق عدم‌ضرورت وجود ضمانت بانکی و پذیرش اعتبار شرکت عرضه‌کننده و تضامینی که نزد شرکت سپرده‌گذاری تودیع می‌کند، به‌عنوان ضمانت اوراق، هزینه‌های انتشار را کاهش می‌دهد.

تعهدپذیره‌نویسی و بازارگردانی

موفقیت تأمین مالی شرکت‌ها از طریق انتشار انواع صکوک در گروی تکمیل فرآیند پذیره‌نویسی عمومی و تجمیع منابع مالی موردنیاز است. تعهدپذیره‌نویسی در قالب انفرادی یا سندیکایی به‌‌عنوان یکی از خدمات مهم تأمین سرمایه امین، متضمن موفقیت شرکت‌ها در انتشار اوراق‌بهادار و تکمیل پذیره‌نویسی است. نقدشوندگی و قابلیت معاملات ثانویه نیز یکی از معیارهای اساسی در جذابیت انواع صکوک است. تأمین سرمایه امین به‌واسطه دسترسی به شبکه گسترده‌ای از بنگاه‌ها و نهادها علاوه بر بازارگردانی اوراق‌بهادار، با حداکثر تلاش خود برای بازاریابی و فروش اوراق‌بهادار در بازارهای داخلی و بین‌المللی، در راستای موفقیت انتشار اوراق‌بهادار تلاش می‌کند. به‌رغم پرداخت کارمزد تعهدپذیره‌نویسی و بازارگردانی در کنار کارمزد ضمانت بانکی برای انتشار اوراق، هزینه انتشار اوراق تأمین مالی همچنان می‌تواند قابل‌رقابت با شبکه بانکی باشد؛ از طرف دیگر، موفقیت تأمین مالی بدین‌ترتیب تضمین می‌شود.